Compassie, gelijkmoedigheid, naastenliefde en meelevende vreugde.
Om je heen hoor je het steeds vaker. “Er is te weinig Compassie in deze wereld”. Maar wat is dat eigenlijk compassie? Kun je hier werkelijk aan werken? Om deze vragen te beantwoorden wordt compassie vaak in verband gebracht met drie andere emoties; `Gelijkmoedigheid`, `Naastenliefde` en `Meelevende vreugde`.
Gelijkmoedigheid
Gelijkmoedigheid wat is dat eigenlijk? Vanuit ons intellect kunnen we gemakkelijk stellen dat alles en iedereen gelijk is. Maar ervaren we dat ook zo. Voelen we voor/naar de mensen die we als onze vijanden zien, net zo veel aantrekking of afkeer als naar de mensen de we lief hebben. Is onze houding echt onvoorwaardelijk? Het antwoord hierop is altijd Nee! Toch kunnen we vanuit dit besef al veel bereiken. Alleen de gedachte al, dat onze vijanden dit ook zo ervaren maakt ons gelijk. Ons ego zorgt er daar in tegen voor dat we onze gelijkmoedigheid begrenzen. ‘Ik weet het beter dan jij’ – ‘Mijn geloof is het beste’. Gelijkmoedigheid is dus een onvoorwaardelijke houding tegen over alles en iedereen. Het is een vaardigheid die ons in staat stelt onze afkeer van mensen bij te stellen in de richting van onvoorwaardelijkheid. Wanneer we onze aandacht vrij weten te maken en deze richten op gelijkmoedigheid, dan bevrijdt het ons van trots en arrogantie. Maar maakt gelijkmoedigheid ons niet juist onverschillig?
Naastenliefde
Gelijkmoedigheid kan wanneer het in de ban dreigt te raken van ego’s ontaarden in een gevoel van desinteresse of onverschilligheid. “Het kan me eigenlijk niets schelen wat er om me heen gebeurt.” Richten we ons echter ook op naastenliefde dan vervallen we niet in onverschilligheid ten opzichte van anderen. Naastenliefde of menslievendheid betekend niets anders dan andere gelukkig willen zien. Het is een verlangen. Het bevrijdt ons van haat gevoelens. Wanneer je ‘s ochtends wakker wordt en je baalt omdat het gesneeuwd heeft en je moet erdoor, veeg juist dan, (ook) de stoep van je buren! Probeer het eens uit en kijk eens wat er gebeurt met jouw blik naar de wereld op dat moment. Komt het gevoel van gelijkmoedigheid terug? Naastenliefde dient los te staan van gehechtheid. Is er - gevoed door het ego - wel sprake van gehechtheid, dan kan liefde namelijk gemakkelijk omslaan in haat (het verlangen dat de ander ongelukkig wordt.). De remedie hier tegen is Compassie
Compassie
Er zijn vele uitgebreide omschrijvingen voor dit begrip, maar wanneer we het terug brengen tot de kern dan kunnen we stellen dat het gaat om; het verlangen om iemand van lijden te bevrijden. Wanneer we het uitbreiden tot alle levende wezens dan noemen we het onbegrensd. We noemen compassie ook ombegrensd omdat het streven naar compassie puur is of egoloos dient te zijn. Wanneer compassie onze aandacht vrijer maakt, dan hebben we geen intenties gevoed door eigenwaarde of eigenbelang. Sterker nog, wanneer we vrij onze aandacht kunnen richten, dan bevrijdt compassie ons juist van hebzucht en/of eigenbelang. Compassie heeft niets neerbuigends en heeft ook niet te maken met het dragen van andermans leed. Bij deze handeling is de aandacht namelijk niet meer gericht op de ander. Compassie ziet leed en daardoor vinden we de weg terug naar naastenliefde. Compassie is dus iets anders dan `medelijden`. Medelijden stemt ons juist somber. Is je ego te sterk en blijf je somber gestemd, dan is er de volgende emotie meelevende vreugde.
Meelevende vreugde
Kijk om je heen en ervaar dat vreugde zit in heel veel om je heen. Geniet van iedereen die geniet en/of leert over het leven. Als je dit eenmaal ervaart is er geen ruimte meer voor jaloezie. Een atleet die blij is met de prestaties van zijn concurrent, heeft meer energie om zijn trainingen te hervatten, maar blijft bovenal niet hangen in zijn eigen somberheid. Uiteindelijk presteert hij beter. Meelevende vreugde bevrijdt ons dus niet alleen van jaloezie, het geeft ons ook de ruimte voor Compassie terug. Het nastreven van deze vreugde kan - wederom gevoed door eigenbelang (ego) - er toe leiden dat we op zoek gaan naar de ‘Kick’. Wordt het Nederlands elftal wereldkampioen en hoe praten we hierover als dit (weer) niet lukt? “Net als ik baalt de coach zelf ook” En direct voelen we weer compassie voor het ‘zware’ verlies. Precies ja, door ons simpelweg te richten op gelijkmoedigheid. De cirkel is nu rond:
Bij het schrijven van de bovenstaande tekst, werd ik geïnspireerd door 'het open veld van de ervaring', een boek van Han de Wit
Naast bewust leven kan compassie (en daarbij ook de anderen egoloze emoties) geoefend worden.
Binnen het Avatar® materiaal is er een specifieke oefening. Je doet deze oefening allereerst voor jezelf, maar het is een vorm van liefde naar de rest van de wereld. Vrede voelen bevrijd je van de behoefte om aan te vallen. Ook is deze oefening gericht op het besef van gelijkmoedigheid. "Net als ik..". En tot slot passeren lijden, vreugde, verlangen en afkeer. Dit maakt het een hele praktische en complete oefening.
Compassie-oefening
Eerlijk zijn met jezelf leidt tot compassie voor anderen.
DOEL: De hoeveelheid compassie in de wereld vergroten.
VERWACHTE RESULTAAT: Een persoonlijk gevoel van vrede
INSTRUCIES: Je kunt de oefening overal doen waar mensen samenkomen (vliegvelden, winkelcentra, parken, stranden etc.)
Je doet het op vreemden, onopgemerkt, van enige afstand. Probeer alle vijf de stappen op dezelfde persoon te doen.
Stap 1: Met je aandacht op deze persoon gericht, herhaal je bij jezelf:
“Net als ik is deze persoon op zoek naar wat geluk in zijn/haar leven.”
Stap 2: Met je aandacht op deze persoon gericht, herhaal je bij jezelf:
“Net als ik probeert deze persoon lijden in zijn/haar leven te vermijden.”
Stap 3: Met je aandacht op deze persoon gericht, herhaal je bij jezelf:
“Net als ik heeft deze persoon ervaring met verdriet, eenzaamheid en wanhoop.”
Stap 4: Met je aandacht op deze persoon gericht, herhaal je bij jezelf:
“Net als ik probeert deze persoon zijn/haar behoeften te vervullen.”
Stap 5: Met je aandacht op deze persoon gericht, herhaal je bij jezelf:
“Net als ik leert deze persoon over het leven.”
Variaties:
1. Je kunt deze oefening doen met je partner en met familieleden om meer begrip voor elkaar te krijgen.
2. Je kunt deze oefening doen op oude vijanden en tegenstanders die nog steeds in je herinnering aanwezig zijn.
3. Je kunt deze oefening doen op andere levensvormen.
Dit is één van de dertig oefeningen uit ReSurfacing®:
Technieken om bewustzijn te verkennen door Harry Palmer.
met toestemming geciteerd ©1994, 2008
Het Avatar Compassie Project
Altamonte Springs, Florida, 26 oktober 2009 - ‘Vrede op aarde, voor mensen van goede wil'. Meer dan alleen maar een vakantieslogan vormt deze uitspraak de basis voor een formule om de wereld te verbeteren door middel van het Compassie Project. Stel je eens voor dat een miljoen mensen doelbewust een meer compassievolle wereld creëren en ervaren en meer van goede wil zijn naar anderen. Zou zo'n project niet als vanzelf leiden tot een vreedzamer wereld?
Het Compassie Project werd gestart op donderdag, 22 oktober 2009 met de 1.500 deelnemers aan de Avatar Professional Cursus in Orlando, Florida. Harry Palmer, president van Star's Edge International, kwam met een eenvoudig plan om de toestand van de wereld te verbeteren.
"Laten we zorgen dat de mate van compassie op de planeet toeneemt door één miljoen Compassiekaartjes uit te delen aan vreemden," zei Palmer.
Iederéén kan kaartjes bestellen
De voorkant van het compassiekaartje ziet er zo uit: